Lời dẫn: Nhiều năm qua, những sai phạm liên quan đến đất đai và trật tự xây dựng đã trở thành vấn đề nhức nhối tại Hà Nội. Trước tình trạng này, mới đây chính quyền thành phố đã có những động thái mạnh mẽ, yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp, biện pháp xử lý, khắc phục các vi phạm đất đai.

Với mong muốn đồng hành cùng chính quyền Thủ đô trong công cuộc chống sai phạm liên quan đến đất đai và trật tự xây dựng, chúng tôi sẽ phản ánh đến độc giả những thông tin trung thực, chính xác nhất về công tác xử lý, khắc phục các vi phạm trên tại địa bàn Hà Nội. Tin rằng, với những hành động quyết liệt từ bộ máy chính quyền thành phố, các sai phạm này sẽ được xử lý triệt để trong thời gian tới.

Dự án 16 năm "biến" thành điểm trông giữ xe trái phép?

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ vừa giao Bộ Tài nguyên và Môi trường và UBND TP Hà Nội kiểm tra, xử lý nội dung phản ánh hơn 300 dự án “treo”, “bỏ hoang” ở các địa bàn quận, huyện trên địa bàn Hà Nội gây lãng phí tài nguyên đất. Thế nhưng, trên khu đất dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật xung quanh Hồ Linh Quang thuộc địa bàn phường Văn Chương, quận Đống Đa (Hà Nội) lại xuất hiện điểm trông, giữ xe. Được biết khu đất dự án trên đã "đắp chiếu" nhiều năm và đang được tiếp tục thi công trở lại.

Dự án sau 16 năm vẫn chưa hoàn thiện, nay đang dược trưng dụng làm điểm trông giữ xe.

Theo ghi nhận thực tế của PV, mỗi ngày có hàng chục lượt xe ra vào tại điểm trông, giữ xe này. "Bảng giá" trông giữ xe được đưa ra là 2 triệu đồng/tháng đối với xe ô tô và 250.000đ/1 tháng đối với xe máy. Nếu những khoản thu này nếu không được minh bạch thì việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế sẽ được thực hiện ra sao? 

Bãi xe nói trên ở ngoài trời, có nhiều phương tiện đậu, đỗ, gửi tại đây, trong khi hệ thống phòng cháy chữa cháy sơ sài hay gần như không có. Đáng chú ý, bãi xe tự phát lại nằm ngay sát khu dân cư, chợ và gần trường học như vậy nếu xảy ra sự cố hỏa hoạn rất dễ gây ra những hậu quả nặng nề.

Thiết bị PCCC sơ sài, "chống đối" cho có?

Theo phản ánh của người dân địa phương cho biết: "Dự án cải tạo đã có từ lâu, thời điểm bắt đầu dự án, đơn vị thi công đến làm được một góc hồ rồi không hiểu vì sao lại dừng. Theo kế hoạch thì trong năm nay, năm sau phải xong nhưng nhiều hộ còn chưa được đền bù xong, chưa chuyển đi đâu được. Hồ vẫn tiếp tục ô nhiễm, còn người dân thì chẳng biết kêu ai. 

Nguyện vọng chung của người dân quanh khu vực bây giờ là làm sao cho hết ô nhiễm để cuộc sống bớt bị ảnh hưởng. Lượt xe ra vào khu đất này cũng đã diễn ra cũng khá lâu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất an toàn giao thông".

Khu vực phía trong dự án cải tạo, xây dựng kỹ thuật hạ tầng xung quanh Hồ Linh Quang vẫn ngổn ngang.

Dọc bờ hồ Linh Quang vẫn ngổn ngang vật liệu xây dựng, chất thải rắn từ nguồn rác sinh hoạt, rác thải sinh hoạt cũng bị đổ tràn lan, xâm lấn và gây ô nhiễm nghiêm trọng mặt hồ. Lối vào dọc ngõ Văn Chương, người dân vẫn buôn bán ngay gần, sát rào chắn khu vực cải tạo hồ. Nhiều điểm được tận dụng làm bãi tập kết xe rác, còn một góc khác trong dự án được trưng dụng thành bãi để xe nói trên.

Rào chắn dự án trở thành nơi tập kết xe rác, đường gập ghềnh chưa được xử lý lại., ảnh hưởng tới cuộc sống người dân.

Trước đó, liên quan đến vấn đề này, thông tin với báo chí, ông Trần Hoàng - Chủ tịch UBND phường Văn Chương từng cho biết, tháng 05/2020, Ban quản lý dự án đã tổ chức họp liên ngành với UBND quận Đống Đa, Sở Xây dựng… để kiểm tra, xác nhận những tồn tại, khó khăn vướng mắc trong việc triển khai dự án, đồng thời đưa ra mốc thời gian dự kiến hoàn thành, bàn giao dự án vào tháng 06/2021.

Lãnh đạo, chính quyền địa phương "nhắm mắt cho qua" các sai phạm?

Trong khi nhiều nhà đầu tư phải bỏ ra hàng chục tỷ đồng để xây dựng các điểm trông, giữ xe hợp pháp thì ở các điểm không phép, nhiều cá nhân, doanh nghiệp chỉ cần căng dây, kẻ vạch, tận dụng các khu đất dự án chưa triển khai để trông, giữ xe, thu hàng chục triệu đồng mỗi ngày và gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội.

Dự án cải tạo hồ Linh Quang có từ năm 2004, tuy nhiên, do thiếu nguồn vốn và chậm giải phóng mặt bằng nên phải tạm dừng. Từ năm 2013 đến năm 2015 do chưa được thành phố bố trí vốn, dự án tạm dừng triển khai. Tình trạng chậm tiến độ của dự án gây ô nhiễm và ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của các hộ dân xung quanh hồ Linh Quang.

Dự án "đắp chiếu" nhiều năm chưa hoàn thành.

Dự án được kỳ vọng sẽ biến khu hồ trở thành một "lá phổi xanh" của thành phố, làm điểm nhấn cho đô thị, là khu sinh hoạt cộng đồng cho người dân nơi đây. 

Tuy nhiên, việc chậm tiến độ dự án lại gây ra tình trạng ô nhiễm, nhếch nhác, mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống người dân xung quanh khu vực này. Nay, dự án này còn được trưng dụng làm điểm trông, giữ xe trái quy định.

Điều đáng nói, hoạt động này diễn ra công khai và ngay gần UBND phường Văn Chương nhưng dường như đều nhận được sự “đồng thuận, nhắm mắt bỏ qua” của các cấp chính quyền địa phương bởi không hề thấy động thái xử lý nào từ cơ quan chức năng.

Hệ luỵ từ việc chậm triển khai dự án sẽ kéo theo tình trạng vỡ quy hoạch đô thị của TP Hà Nội, gây thất thu ngân sách Nhà Nước, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường, đời sống người dân. Ngoài ra, với tình trạng hoạt động của bãi xe trên đất dự án không đảm bảo hệ thống phòng cháy chữa cháy là mối hiểm hoạ cháy nổ, đe doạ trực tiếp đến tính mạng người dân.

Chính quyền địa phương có đang "làm ngơ" cho bãi xe trái quy định tại khu vực này?

Qua thực trạng nhiều dự án tại Hà Nội cho thấy, công tác quản lý quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng chưa được chú trọng đúng mức; việc kiểm tra thực hiện quy hoạch chi tiết được duyệt, quá trình triển khai thiếu kiểm tra đôn đốc các chủ đầu tư có dấu hiệu tự điều chỉnh quy hoạch; cơ quan có thẩm quyền không tiến hành hậu kiểm hoặc hợp thức cho sai phạm, để làm lợi cho nhà đầu tư, ảnh hưởng đến cộng đồng. Từ đó đã dẫn đến quy hoạch bị thêm thắt, bóp méo, dự án bị “biến tướng”, không theo trật tự gây nhiều hậu quả nặng nề cho hạ tầng khiến người dân vô cùng bức xúc.

Để xử lý triệt để tình trạng vi phạm trật tự xây dựng, lãng phí đất vàng, dự án bỏ hoang thì các cơ quan chức năng phải thực sự nghiêm minh, không để xảy ra tình trạng "mặc" báo chí phản ánh. Chính vì vậy, UBND phường Văn Chương nói riêng và UBND quận Đống Đa nói chung cần nhanh chóng kiểm tra, chỉ đạo làm rõ, xử lý những vi phạm (nếu có) tránh để tình trạng “nhờn luật”, gây thất thu ngân sách Nhà nước tại địa phương. 

Pháp luật đất đai quy định chế tài xử phạt hành vi sử dụng đất sai mục đích chủ yếu là xử phạt hành chính và buộc khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất. Tuy nhiên nếu không thực hiện có thể áp dụng biện pháp mạnh hơn là cưỡng chế, thu hồi đất.

Về quy định không nghiệm thu PCCC, luật pháp đã quy định rất rõ. Đối tượng phải nghiệm thu PCCC gồm: Dự án, công trình, phương tiện giao thông cơ giới có yêu cầu đặc biệt về bảo đảm an toàn PCCC đã được thẩm duyệt thiết kế về PCCC, trước khi đưa vào sử dụng phải được CĐT, chủ phương tiện tổ chức nghiệm thu về PCCC theo hồ sơ thiết kế về phòng cháy và chữa cháy đã được cơ quan CS PCCC thẩm duyệt ( khoản 1 Điều 8 Thông tư 66/2014/TT-BCA).

Nếu không thực hiện nghiệm thu mà đưa vào sử dụng sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 6 Điều 36 Nghị định 167/2013/NĐ-CP: “Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi đưa nhà, công trình vào hoạt động, sử dụng khi chưa tổ chức nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy”.

Trường hợp vẫn để xảy ra sai phạm, theo quy định tại khoản 3 Điều 63 Luật phòng cháy chữa cháy 2001: “Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh do thiếu trách nhiệm trong việc tổ chức, quản lý, xử phạt, kiểm tra thực hiện hoạt động phòng cháy chữa cháy mà để xảy ra cháy thì tùy theo tính chất, mức độ thiệt hại sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 360 BLHS”.